آموزش شروع بازی و دفاع سیسیلی در شطرنج

 

دفاع سیسیلی از جمله شروع بازی هایی است که تعداد واریانت ها و شاخه های منشعب از آن فوق العاده زیاد است که هرکدام نیز پیوسته در معرض تغییر و دگرگونی بوده و دایما مورد بررسی تئوریک 

عمیق اساتید شطرنج جهان واقع می شود. آموختن و یادگیری این شروع بازی از ارکان اصلی و اساسی همه شطرنجبازان قرن حاضر شده است.

 

همان طور که در کلاس های مدرسه شطرنج مشهد ذکر می شود، دفاع سیسیلی یکی از محبوب ترین گشایش های بازی شطرنج است که با حرکت زیر آغاز می شود:

1.e4  c5

سیاه عجالتا با پیاده های مرکزی خود بازی نمی کند، اما از 2.d4 فوری ممانعت کرده است. سفید پس از زمینه چینی حرکت d4 را انجام می دهد. پس از تعویض پیاده ی c5 در d4، سیاه از ستون نیمه باز c برخوردار می شود.

البته پوزیسیون سیاه همانند دیگر گشایش های نیمه باز محدودتر از سفید خواهد بود.

 

  2.Nf3

حرکت

c,d4     3.Qd4   2.d4

به علت 3...Nc6 به نفع سیاه تمام می شود. اما در صورت 3.Nf3  حرکت  3...e5 به دلیل 4.c3! خوب نیست. بلکه ادامه صحیح این است:

Qa5+ 4.Bd2  Qb6 5.Na3 Nc6    3.Nf3

6.Nc4   5...Qxb2? )

6.Nc4 Qc7

و سیاه پیاده را حفظ می کند.

در صورت

   2.c3  Nf6 3.e5 Nd5 4.d4 e6 5.c4 Nc7 6.d5 d6!    

مرکز سفید نابود می شود.

حرکت  2.f4 به قدر کافی بررسی نشده و زیاد بازی نمی شود. 

احتمالا  2...Nc6 و بعد ...g6 و ...Bg7  و ...d6 بهترین جواب است.

 

اما واریاسیون زیر ( روبینشتاین ) را ببینیم:

  2...Nf6 3.e5 Nd5 4.Nc3!

و حالا در صورت

4...Nxc3 5.dxc3 d5 6.exd6 exd6 7.Bc4 Be7 8.Bf4 o-o 9.Qd2

سفید در ستون d فشار دارد.

لذا سیاه چنین ادامه می دهد:

4...e6  5.Nxd5 exd5 6.d4 d6 7.Bg5!

و در اینجا بعد از

7...Be7  8.Bxe7 Qxe7 9.dxc5

بازی به نفع سفید تمام می شود. در صورت

7...Qa5+ 8.c3 cxd4? 9.Bd3! dxc3 10.o-o cxb2 11.Rb1 dxe5 

  12.Nxe5 Bd6  13.Nxf7! Kxf7 14.Qh5+ g6 15.Bxg6+  hxg6    

16.Qxh8                                                                               

سفید تهدیدهای مرگبار دارد.

3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nf6

هدف سیاه این است که سفید را به 5.Nc3 وادارد تا او از حرکت c4 محروم شود. سفید اگر بتواند c4 کند، هم کنترل d5 را بیشتر می کند و هم از فشار سیاه در ستون c می کاهد.

 

5.Nc3

بدیهی است که 5.e5  به علت 5...Qa5+ غلط است. در صورت 5.Nd2 نیز سیاه 5...d5 می کند و در صورت 6.e5 ، با  6...Nfd7 و بعد ...Nc6 ، ادامه می دهد.

در صورت 5.Bd3 نیز سیاه جواب مناسب 5...Nc6 را دارد. 

بازی را با توجه به شکل 1 دنبال می کنیم:

شروع بازی و دفاع سیسیلی

5...Nc6

این بازی " چهار اسب " سیسیلی است و به ادامه های بغرنج و تند و تیزی می انجامد. حرکت 5...Bb4 " حمله سیسیلی " است که بررسی اش می کنیم:

5.Bb4 6.e5! Nd5

شاید حرکت 6...Qa5 قوی به نظر برسد اما:

6...Qa5 7.exf6 Bxc3+ 8.bxc3 Qxc3+ 9.Qd2! Qxa1 

10.c3 Qb1 11.Bd3 Qb6                                         

 

و حالا هم  12.fxg7 Rg8 13.Qh6

خوب است و هم 12.Ba3 gxf6 13.Nb5  d6 14.Nxd6+

به حمله نتیجه بخش می انجامد.

 

7.Bd2 Nxc3

حرکت  7...Bxc3  خوب نیست، زیرا سفید می تواند c4 و Bb4 و Qg4 کند و پوزیسیون سیاه بسیار ضعیف می شود.

8.bxc3 Be7 9.Qg4 Kf8

سفید پوزیسیون فعالانه ای دارد.

 

6.Ndb5

سفید می خواهد از ضعف d6 بهره برداری کند. در ادامه

6.Nxc6 bxc6 7.e5 Nd5 8.Ne4 Qc7  9.f4 f5

چیزی عاید سفید نمی شود. مثلا

10.Nd6+ Bxd6 gxf6 11.exd6 Qb6! 12.c4 Nf6

13.Qb3 Ne4 14.Qxb6 axb6 15.Be3 c5          

و پوزیسیون متعادل است.

 

6...Bb4

در صورت 6...d6 7.Bf4 e5 8.Bg5

نقطه d5 ضعیف می شود و سفید تهدید 9.Bxf6  و Nd5 را دارد.

 

7.a3

این بهترین حرکت است در صورت 

7.Nd6+  Ke7  8.Nxc8+ Rxc8

که در بازی کرس- تریفونوویچ (مسکو-1947 )دیده شد، سیاه می تواند با ...Rhe8 قلعه مصنوعی برود و با ...d5 بازی خوبی کسب کند.

ادامه زیر پیچیده است:

7.Bf4 Nxe4  8.Nc7+ Kf8

و حالا در صورت 9.Nxa8? Qf6

سیاه حمله شدید دارد یا

9.Qf3 d5 10.Nxa8  Qf6

و باز هم سیاه پوزیسیون خوبی دارد.

7...Bxc3+ 8.Nxc3 d5 9.exd5 exd5 10.Bd3 o-o 11.o-o

سفید برتری دو فیل دارد. در ضمن سیاه ممکن است در آینده به خاطر ضعف d5 به دردسر بیفتد.

 

1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.d4 cxd4 

4.Nxd4 Nf6 5.Nc3 e6          

این واریاسیون شونینگن است که یکی از بغرنجترین شاخه های سیسیلی است.

 

6.Be2 Nc6    

در اینجا ادامه 6...Be7 7.o-o a6  و بعد   ...Qc7 و  ...Nbd7 هم قابل بازی است.

به طور کلی، سفید در مرکز و جناح شاه فعالیت خود را گسترش می دهد. از این رو سیاه باید در جناح وزیر دست به فعالیت بزند. جلوگیری  از e5 سفید نیز اهمیت دارد.

سیاه فقط بعد از تکمیل گسترش می تواند به حرکت های فعالانه روی آورد.

7.o-o Be7  8.Be3 o-o  9.f4 a6 10.Bf3 Qc7

نبرد سختی در پیش است و طرفین امکانات متعادلی دارند. سیاه خانه های e5 و d5 را کنترل می کند. و پوزیسیونی نسبتا محدود اما مطمئن دارد.

سفید معمولا با انتقال وزیر به g3 ( از طریق e1 ) در جناح شاه حمله می کند.

سیاه با ...Bd7 و  ...Na5   و  ...Rac8   در جناح وزیر تهدید به وجود می آورد.

 

1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.d4 cxd4 

4.Nxd4 Nf6 5.Nc3 g6          

این واریاسیون دراگون است.

6.Be2

در ادامه

6.Bg5 Bg7  7.Qd2 o-o  8.f3

و بعد o-o-o ، سیاه باید با استفاده از ستون c و قطر a1-h8  تهدیدهایی علیه شاه پدید آورد.

 

6...Bg7  7.o-o o-o  8.Be3 Nc6

و حالا در پوزیسیون نمودار زیر حرکت 9.f4 صحیح نیست.

                                 نمودار 2

مثلا

9.f4 Qb6! 10.Qd3 Ng4  11.Nd5 (11.Bxg4 Bxd4)

Bxd4! 12.Nxb6 Bxe3+ 13.Kh1 Bxb6           

و سیاه سه سوار به ازای وزیر دارد. ظاهرا تنها راه مناسب در این شاخه عبارت است از

9.f4 Qb6 10.e5 dxe5  11.fxe5 Nxe5 12.Nf5 Qe6 13.Nxg7 Kxg7

سفید یک پیاده عقب افتاده و بازی حادی در پیش است.

برگردیم به نمودار 2:

9.Nb3 Be6

هدف استراتژیکی سیاه انجام  ...d5 و حمله به e4 است. اما سفید می خواهد از پیاده e به قصد حمله استفاده کند.

10.f4 Na5

جواب  10...d5 ، حرکت 11.e5  بود.

11.f5

سفید به طریقه های دیگر نمی تواند در صدد کسب برتری برآید. مثلا بعد از

11.Nxa5 Qxa5

سیاه با ...Rac8 و ...Rfd8 گسترش خود را تکمیل می کند. در صورت

  11.Nd4  Nc4 12.Nxe6 Nxe3 13.Nxd8 Nxd1

نیز سیاه پوزیسیون خوبی دارد.

11...Bc4 12.Nxa5

حرکت 12.Bd3 جالب است.

12...Bxe2  13.Qxe2

ادامه

13.Nxb7  Bxd1 14.Nxd8 Bxc2

به سود سفید نیست.

13...Qxa5

و حالا سفید ممکن است با 14.g4 به حمله ادامه دهد، اما

14.g4 Nd7 15.Nd5 e6

و نقاط ضعف سفید ( e4 و e5 ) آشکار می شود. در صورت

16.f6 exd5  17.fxg7

بهتر است سیاه g7 را نگیرد و با 17...Re8 جواب دهد. مثلا پس از

18.Qf2 Ne5

حمله متقابل و فعالانه ای نصیب سیاه می شود.

 

 

تهیه و تنظیم: باشگاه شطرنج ایران

خانه و مدرسه شطرنج مشهد

هرگونه کپی برداری فقط با ذکر منبع بلامانع است.