مقالات شطرنج

شوگی یا شطرنج ژاپنی چیست؟

شوگی یا شطرنج ژاپنی یکی از بازی‌های معروف مخصوص ژنرال‌های ژاپنی است. در این بازی که با شطرنج استاندارد تفاوت‌های ویژه‌ای دارد افراد ذهن خود را بیشتر به چالش می‌کشند. تصور کنید قوانین بیشتری نسبت به شطرنج‌های استاندارد در شطرنج شوگی وجود دارند. در نتیجه بازیکن‌ها باید تمام حواس خود را بر روی مهره‌های اصلی شطرنج بگذارند تا بتوانند به نتیجه مطلوب نهایی یا برد دست پیدا کنند. هدف اصلی بازی شطرنج ژاپنی آن است که برنده بازی بتواند در کلیه جهات شاه حریف را مات کند.

در این متن به معرفی مهره‌ها، نحوه چینش مهره‌ها، قوانین مختلف این بازی و همچنین به تفاوت شوگی با شطرنج استاندارد می‌پردازیم.

آشنایی با مهره‌های شطرنج ژاپنی

یکی از اصلی‌ترین مواردی که باید قبل از شروع بازی شطرنج ژاپنی بدانید، آن است که مهره‌های شوگی با مهره‌های شطرنج‌های استاندارد متفاوت هستند. وجه تمایز مهره‌های شطرنج در دو فرد رقیب با یکدیگر در نوع جهت‌گیری نوک مهره‌ها می‌باشد. خانه‌هایی که در آنها مهره‌های شطرنج را می‌چینید ۹ در ۹ اطراف یک صفحه شطرنج را فرا می‌گیرند.

به همین منظور تعداد مهره‌ها برای هر فرد به ۲۰ عدد می‌رسند. ۹ عدد پیاده نظام یا سرباز، دو عدد نیزه در طرفین، به ترتیب دو اسب، دو عدد ژنرال نقره‌ای، ۲ عدد ژنرال طلایی، یک عدد فیل، یک عدد ارابه پرنده که آن را با نام رخ نیز می‌شناسند، یک ژنرال جواهردار یا یک شاه که داستان اصلی حول محور آن می‌چرخد، تعداد مهره‌های شطرنج شوگی را تشکیل می‌دهند.

بازی شطرنج ژاپنی

طریقه چیدمان مهره های بازی شوگی

برای آنکه بتوانید شطرنج ژاپنی یا شوگی را امتحان کنید باید در ابتدا نحوه چینش مهره‌های شطرنج را بدانید. در ردیف ابتدایی نزدیک به خودتان لانس‌ها در دو طرف صفحه در گوشه‌ها قرار میگیرند. پس از لانس‌ها دو اسب در طرفین قرار خواهند گرفت. پس از اسب‌ها، دو ژنرال نقره‌ای در طرفین قرار می‌گیرند و ژنرال‌های طلایی نیز یکی پس از دیگری در کنار ژنرال‌های نقره‌ای جای خواهند گرفت.

شاه یا ژنرال جواهردار نیز در میان آنها و در وسط بازی قرار می‌گیرد. در ردیف دوم تنها دو مهره دیده می‌شود. جلوی هر دو اسب در سمت راست مهره رخ و در سمت چپ جلوی اسب مهره فیل قرار دارد. در انتها نیز ۹ سرباز موجود در ردیف سوم از سمت شما و در ردیف ابتدایی حمله طرف مقابل قرار می‌گیرند. بازیکن حریف برای آنکه بتواند از این سد عبور کند باید سربازهای شما را یکی پس از دیگری با تکنیک‌های متنوع از دور خارج نماید یا بتواند از لابه لای آنها حرکت کند.

چیدن مهره های شطرنج ژاپنی

قوانین شطرنج ژاپنی

برای آنکه بتوانید حرکات متنوعی را انجام دهید و بتوانید طبق اصول بازی کنید، باید قوانین شوگی را بشناسید. قوانین shogi به چند دسته کلی طبقه‌بندی می‌شوند. قانون اول در مورد نحوه حرکت مهره‌های شطرنج شوگی است. قانون دوم به ارتقا در شوگی معروف است. قانون سوم، قانون زدن مهره‌های شطرنج ژاپنی از طرف شما برای رقیب و از طرف رقیب برای شماست. نه تنها این موارد به قوانین شوگی معروف هستند بلکه شما باید بدانید پایان بازی در چه زمانی رخ می‌دهد و مساوی بودن یا بردن یا باختن و یا بن‌بست شدن بازی در چه حالتی رخ خواهد داد.

قانون‌های ویژه‌ای نیز وجود دارند که اگر یک مهره در قسمت محصور شده اطراف مهره‌های حریف قرار بگیرد نام‌های جدیدی به خود خواهد گرفت. برای مثال اگر مهره رخ به دل دشمن نفوذ کند و اطراف آن مهره‌های دشمن حضور داشته باشد به رخ اژدها تبدیل خواهد شد. همچنین اگر اسب وارد جبهه طرف مقابل شود به اسب اژدها تبدیل می‌گردد.

قوانین بازی شوگی
قوانین بازی شوگی چیست

طریقه حرکت مهره‌ها

در شطرنج ژاپنی اینکه کدام مهره به کدام قسمت حمله کند و کدام یک از مهره‌های طرف مقابل و حریف را که در مقابل آن قرار دارد به زانو بنشاند در دسته قوانین نحوه حرکت مهره‌ها در شوگی می‌گنجد. نحوه حرکت هر مهره به قرار زیر می‌ باشد:

  • شاه تنها می‌تواند یک حرکت به اطراف خود به صورت ضربدری، مستقیم و به پهلوها داشته باشد.  این موضوع در حالتی است که مهره‌های حریف مقابل راه شاه را به اطراف مسدود نکرده باشند.
  • ژنرال طلایی معمولاً می‌تواند به جلو، به عقب، به پهلوها و به صورت مورب به اطراف نیز فقط یک پله حرکت نماید.
  •  ژنرال نقره‌ای می‌تواند تنها یک خانه به سمت جلو یا یک خانه در جهت مورب حرکت نماید.
  • اسب نیز می‌تواند حرکت L مانند رو به جلو داشته باشد. یعنی دو حرکت به سمت جلو و یک حرکت به سمت چپ یا راست داشته باشد. در نظر داشته باشید که اسب می‌تواند از روی باقی مهره‌ها نیز بپرد.
  • لانس ها نیز می‌توانند به هر تعداد خانه تنها به سمت جلو حرکت کنند.
  • رخ موجود می‌تواند در اطراف خود به سمت چپ یا راست و جلو یا عقب حرکت کند ولی نمی‌تواند از روی مهره دیگری پرش نماید.
  • فیل حرکتی مورب دارد و می‌تواند به هر تعداد که بخواهد حرکت کند اما نمی‌تواند از روی مهره دیگری بپرد.
  • سربازها یا ارتش‌های پیاده تنها می‌توانند یک خانه به سمت جلو حرکت کنند.

با در نظر داشتن این نمونه از حرکات می‌توانید برای بازی خودتان را آماده کنید و پس از بررسی و تجزیه تحلیل مهره‌ها در کنار یکدیگر حرکت بهتر را نسبت به شرایط موجود اعمال نمایید.

ارتقا در شطرنج ژاپنی

زمانی که مهره‌های شما سد دفاعی حریف را شکسته ­اند و به سه ردیف آخر شطرنج حریف رسیده ­اند، می‌توانند تغییر ظاهر دهند و به ظاهر مهره دیگر درآیند.  به این روند ارتقا در شوگی گفته می شود. اگر اسب لانس و یا ژنرال نقره‌ای به این مرحله برسند می‌توانند مانند ژنرال طلایی حرکت نمایند. اگر رخ به این منطقه برسد می‌تواند کلیه حرکات به صورت مورب را نیز داشته باشد. فیل نیز می‌تواند در چنین حالتی به صورت افقی و یا عمودی به تعداد یک خانه حرکت‌های اضافه‌تری را داشته باشد.

ارتقا در شوگی یا شطرنج ژاپنی

قوانین زدن مهره‌ها

همانند شطرنج‌های معمولی در شطرنج ژاپنی اگر هر مهره در اثر حرکت خود در انتها به مقصدی برسد که مهره طرف مقابل و حریف در آن قرار داشته باشد، می‌تواند برای حذف مهره حریف اقدام نماید. برعکس مهره‌های بازی شطرنج استاندارد که زده می‌شوند و دیگر اجازه ورود به بازی را ندارند در شوگی هر مهره می‌تواند دوباره به بازی بازگردد. این مورد سبب می‌شود تا دیگر بازی به تساوی کشیده نشود.

اگر بازیکنی به صورت متوالی یک یا چند مهره از آن گرفته شده باشد می‌تواند به جای یک حرکت مهره‌ای را به درون بازی وارد کند. برای این موضوع باید هر مهره‌ای را که وارد می‌کنید در جایگاه اصلی خود قرار دهید. هر مهره وارد شده به بازی به صورت خام وارد می‌شود و ارتقا نیافته است. شما نمی‌توانید یک سرباز را به گونه‌ای قرار دهید که شاه شما که در معرض ماتی قرار دارد را رفع ماتی کند. بدین صورت شما می‌توانید مهره‌های حریف مقابل‌تان را به راحتی حذف کنید یا مهره‌های جدید خود را وارد بازی نمایید.

پایان بازی شوگی

پایان بازی در شطرنج ژاپنی زمانی رخ می‌دهد که شاه شما هیچگونه حرکت دیگری نداشته باشد و شما نتوانید در هیچ زاویه آن را حرکت دهید.  به اصطلاح شاه در بازی یک مهره مات شده است.

شطرنج ژاپنی بازی مهیج

مساوی و بن‌بست در بازی شوگی

در بازی شوگی گاهی ممکن است به ندرت مساوی و یا بن‌بست را مشاهده کنیم. اگر هر کدام از بازیکن‌ها بتوانند شاه خود را به منطقه ممنوعه طرف دیگر برساند معمولا بازی به بن‌بست می‌رسد. در این رخداد شما باید به دنبال امتیازها باشید تا بدانید چه فردی امتیازهای بیشتری داشته است و چه فردی امتیازهای کمتری. در چنین حالتی تعداد باقیمانده مهره‌ها نشان می‌دهد چه کسی برنده است.

شاه به منزله مهره صفر امتیازی است. رخ و همچنین مهره فیل چه در حالت ارتقا یافته باشند چه ارتقا یافته نباشند، هر کدام به منزله ۵ امتیاز هستند. مهره‌های باقیمانده دیگر هر کدام یک امتیاز را در بر می‌گیرند. اگر فردی امتیاز بیشتر از ۲۴ را دریافت کند، برنده بازی خواهد بود.

شطرنج ژاپنی با شطرنج استاندارد چه تفاوتی دارد؟

اگر شما نیز به شطرنج استاندارد علاقه دارید قطعاً Shogi نیز می‌تواند شما را به وجد آورد. این شطرنج با شطرنج استاندارد تفاوت‌های ویژه‌ای دارد که در ادامه به آنها می‌پردازیم.

  • در Shogi برخلاف شطرنج استاندارد می‌توانیم مهره‌ها را پس از چند دقیقه خروج از بازی دوباره به بازی بازگردانیم.
  • مهره‌های شطرنج شوگی با مهره‌های شطرنج استاندارد تفاوت دارند.
  •  نحوه حرکت مهره‌های شطرنجی استاندارد با نمونه شوگی متفاوت است.
  • مدت زمان انجام بازی شوگی معمولاً از شطرنج‌های استاندارد بیشتر است.
  • در Shogi تساوی به تعداد دفعات کمتری مشاهده می شود اما در شطرنج استاندارد معمولاً تساوی دیده خواهد شد.
  • در شطرنج استاندارد معمولا سفید ابتدایی‌ترین حرکت را انجام می‌دهد اما در شوگی حرکت ابتدایی توسط شطرنج سیاه رنگ که ضلع‌های متفاوتی دارد، صورت می‌گیرد.

قطعاً با در نظر داشتن قوانین بیشتر شطرنج ژاپنی به این نتیجه پی می‌برید که این شطرنج دارای جذابیت بیشتری است.

نتیجه‌گیری

پس از آنکه با شطرنج ژاپنی بیشتر آشنا شدید و دانستید که قوانین این بازی چگونه است و مهره‌ها را باید چگونه در صفحه اصلی بچینید، حال می‌توانید برای بازی با عزیزانتان اقدام کنید. در این حالت باید بدانید که شوگی یکی از شطرنج‌های معروف در دنیاست که افراد بسیار زیادی به آن علاقه‌مندند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا